ثاني تا مغرب ( زوال حمره مشرقيه يا غروب آفتاب على الخلاف ) عمدا امساك مىكنم كه از اكل وشرب وجماع ( در قبل اتفاقا ودر دبر على الخلاف ) واز استمناء واز ارتماس واز ايصال غبار غليظ به حلق ( على خلاف فيهما ) واز كذب به خدا ورسول وأئمة ( على الخلاف ) واز احتقان به مايع ( على خلاف ) بل الجامد واز تعمد بر بقاى بر جنابت إلى غير ذلك مما لا يحصى . بايد آنها را دانسته باشد تا نيت ترك آنها را بكند وأغلب مردم أكثر آنها را نمىدانند ونمى دانند مفسد صوم ومصحح آن كدام است وبدون آن چگونه نيت آن را كرده وچگونه امتثال حاصل مىشود وبر فرضى كه به حسب اتفاق ترك همه را كرده باشد ، امتثال چگونه حاصل مىشود وبر فرض تحقق آنها گاه است در نيت عيبى حاصل شده باشد يا قصد ريا يا متابعت عادت يا غير اينها از طوارى كه يك كتاب صوم سر تا پا پر است از آنها . وبالجملة : آن تروك مكلف بها ، از باب اعدام از ليه بحت ، نيستند ، بلكه بايد منظور در آنها " كف " باشد يا استمرار آن اعدام تا مورد قدرت شوند ومكلف به ، توانند شد ومكلف به ، تمام نمىشود الا به امتثال وامتثال متحقق نمىشود عرفا مگر به قصد امتثال وقصد امتثال نمىشود الا به تعيين مكلف به ، وآن خود مفروض اين است كه تمام نمىشود الا به اجتهاد يا تقليد . وأمور مختلف فيه را ، هرگاه أصل آنها را نداند وحكم آنها را نداند چگونه قصد آنها را مىكند وامتثال به عمل مىآورد وبر فرضى كه ترك را جمله حقيقت دانند " على القدر المشترك بين الواجب والندب " آيا در كدام نيت واجب ، مىكند ودر كدام نيت ندب ، واكتفا به قصد قربت موقوف است بر ترجيح عدم اعتبار نيت وجه ، واين نيز مسأله‌اى است اجتهاديه خلافيه . 396 - سؤال : شخصي كه استيجار صوم كرده ، چه نحو نيت كند ؟ نيت قضاء صوم ماه مبارك رمضان يا ؟ نيابت صوم مطلق " قصد كند مجرد از قيودات ؟ جواب : اين فكر را در حين عقد اجاره بايد كرد ودر عقد اجاره شرط است تعيين منفعت وتعيين اجرت وتعيين مدت . پس در روز أول هرگاه معين نشده است كه چه روزه است كه به اين قصد قضاء آن را نيابت بكند ، اجاره چگونه صحيح مىشود ، چنان كه